Obezite Cerrahi Tedavi Yöntemleri,Çeşitleri

Obezite, yaygınlaşan ve ölümcül hastalıklara sebep olan özelliğe sahiptir. Bariatrik cerrahi içinde; gastrik by-pass, sleeve gastrektomi, mide bandı gibi birçok obezite cerrahi tedavi yöntemleri bulunur.

Bariatrik cerrahide en önemli kriterlerden bir tanesi, vücut kitle indeksidir. Vücut kitle indeksi 40 ve üzeri olanlar ile 35-40 arası olan kişiler için uygundur. Tedavi yöntemi ise birçok farklı faktörle belirlenir.

Obezite cerrahi tedavi yöntemleri;

  • Hasta ya da cerrah tercihine

  • Uygun tedavi sonrası bakım şekline

  • Hastanın oluşturduğu risk oranına

  • Kalıcı anatomik değişikliklere göre belirlenir.

Obezite cerrahisi, bariatrik cerrahi ya da kilo verme cerrahisi olarak da tanımlanır. Mobrit obezite için, en etkili tedavi olmakla birlikte, kilo kaybının sürekli ve kalıcı olmasına ve obeziteye bağlı hastalıkların da giderilmesinde önemli rol oynar.

Aynı zamanda kilo verme ameliyatı geçirildiğinde; hayatın geri kalanında tıbbi bakım almak önemlidir. Yaşam kalitesi sıfırdan yeniden başlatılır. Eski alışkanlıklar bırakılmalı, yerine yeni beslenme alışkanlıkları, spor egzersizleri gibi alışkanlık kazandırılmalıdır.

Diğer yandan bir laparoskopik ayarlanabilir mide bandı ameliyatı sonrası, belli dönemlerde bant ayarlaması yaptırmak için, kontrollere gidilmesi gerekir. Danışmanlık hizmetleri, destek grupları, egzersiz ve yaşam standardında değişiklikler için, operasyonu gerçekleştiren cerrahla birlikte çalışılmalıdır.

Obezite Cerrahi Yöntemleri

Obezite tedavileri, kilo vermek ve kilo vermeyi sürekli hale getirmek için gerçekleştirilir. Obezite cerrahisinde ameliyatlı ve ameliyatsız tedavi yöntemleri bulunur. Ameliyatsız tedavi yöntemlerinin etkisi olmakla birlikte, kilo kaybının sürdürülebilir olması çok nadirdir.

Cerrahi obezite yöntemleri arasında;

  • Gastrik by-pass

  • Roux-en-Y gastrik by-pass

  • Bantlı gastrik by-pass

  • Distal Roux-en-Y gastrik bypass

  • Duodenal switch ile biliyopankreatik diversiyon

  • Sleeve gastrektomi

  • Laparoskopik obezite cerrahisi

Bariatrik cerrahi yöntemleri, farklı birçok kola ayrılır. Cerrahi kilo kaybı, gastrointestinal sistem üzerinde azalan kalori alımı ya da kalorilerin emilim bozukluğu ilkelerine göre şekillenir.

Obezite Cerrahi Çeşitleri

Cerrahi anlamda dünya genelinde bariatrik cerrahi konusunda dikey sleeve gastrektomi, Roux-en-Y gastrik by-pass ve ayarlanabilir mide bandı ameliyatları obezite cerrahi çeşitleri arasında ön sırada yer alır. Bariatrik cerrahi teknikleri, malabsorbtif ve restriktif olmak üzere iki gruba ayrılır.

Bariatrik prosedürler;

  • Jejunoileal by-pass

  • Biliopankreatik saptırma

  • Duodenal switch ile biliopankretaik saptırma

  • Dikey bantlı gastroplasti

  • Laparoskopik ayarlanabilir mide bandı

  • Roux-en-Y gastrik by-pass olarak ayrılır.

Malabsorbtif prosedürler; ince bağırsak fonksiyon uzunluğunun kısaltılması ve böylece besin emiliminin azaltılmasını sağlar. Gerçekleştirilen kısıtlayıcı operasyonlar sayesinde, mido depolama kapasitesi azaltılarak, erken doygunluk hissinin oluşması sağlanır.

Fobi Pouch Gastrik Bypass

Obezite cerrahi tedavi yöntemleri arasında ilk yapılan ve en eski yöntemlerden biri olan Fobi Pouch Gastrik By-pass yöntemi, günümüzde obezitenin en ciddi tıbbi yöntemlerini tedavi etmek amacıyla uygulanır.

Uzun vadeli komplikasyonlar, ortaya çıkması beklenen anemiyle birlikte yağda çözünen vitamin eksiklikleri, kalsiyum, demir, B12, folik asit gibi eksiklikler sınırlı kalır. Tüm bunlar, uygulanacak Fobi Pouch yöntemi ile önlenebilir ya da düzeltilebilir düzeydedir. Sık kusma, et intoleransı gibi sorunlar çıkabilir. Ancak gerek görülürse, işlemin tekrar tersine çevrilmesi mümkündür.

Bariatrik Cerrahi için Laparoskopik İşlemler

Bariatrik cerrahide laparoskopik işlemler; gastrik by-pass ve biliopankreatik diversiyon olarak gerçekleştirilir. Böylece minimal anlamda anatomik rahatsızlık giderilirken, ayarlanabilir ve gerekli hallerde geri döndürülebilir özelliğe sahiptir.

Laparoskopik cerrahi avantajları;

  • Ameliyat sonrası oluşan ağrılarda azalma olur.

  • Hastanede yatış süresi azalır.

  • Yaralarda daha az komplikasyon oluşur.

  • Günlük yaşama daha kısa sürede dönüş sağlanır.

Laparoskopik işlemler içinde bulunan ayarlanabilir mide bandı, Lap-Band ve BioEnterics sistemiyle laparoskopik yerleştirme olarak yapılır. Ayarlanabilirlik özelliğiyle, kontrollü şekilde etki seviyesi, bağırsak ya da anastomoz rezeksiyonu oluşmadan, laparoskopik yerleştirme gerçekleştirilir.

Laparoskopik Obezite Cerrahisinde Hangi Sonuçlar Oluşur?

Laparoskopik obezite cerrahisinde; kilo vermede başarı oranı, diğer obezite cerrahisi operasyonlarına (gastrik by-pass, gastroplasti, mide bandı vs.) göre daha yüksektir. Yapılan operasyonlar sonrasında çoğunlukla, 1 yıl sonra %50 ya da daha fazla kilo kaybı yaşanır.

Ameliyattan 2-5 yıl sonrasında ise, bir miktar kilo alımı yaşanabilir. Laparoskopik cerrahide uyku apnesi, diyabet, yüksek tansiyon ya da yüksek kolesterol gibi ek hastalıkların bulunduğu hastalarda, bu hastalıkların da iyileştiği sonucu meydana gelmiştir. Aynı zamanda laparoskopik obezite cerrahisi sonrasında birçok hastanın ruh hali ve psikososyal işlevselliği de düzelmeye başlar.

Roux-en-Y Gastrik By-pass

Çok uzun süredir uygulanan Roux-en-Y gastrik by-pass yöntemi; her türlü yiyeceğin yenmesine izin verecek şekildedir. Ancak miktar olarak sınırlandırma getirir. Yiyecek miktarının sınırlandırılmasıyla, beslenme alışkanlıkları daha sağlıklı hale getirilmiş olur.

İshal, gaz problemleri ya da yetersiz beslenmeyi önler. Ortalama 90-150 dakika süren operasyonda, hastanede kalma süresi 2-4 gün arasında değişkenlik gösterir. Karın üst kısmında oluşturulan kesiler yardımıyla gerçekleştirilen operasyonda, hasta daha az yemek yerken, daha hızlı tokluk hissi duymaya başlar.

Bantlı Gastrik Bypass

Besin alımını kısıtlamak amaçlı, küçük bir mide kesesi oluşturularak gerçekleştirilen bantlı gastrik by-pass yönteminde, besin emilimi azalırken, kalori alımını da azaltılmaktadır.

Operasyon sırasında ince bağırsağın Y şeklinde bir bölümü keseye bağlanır. Böylece yiyecek alt mideyi, ince bağırsağın bir bölümünü ve jejunum bölgesini atlamış olur. Ayarlanabilir mide bandı yönteminde; midenin proksimal kısmına bir halka yerleştirilir ve halkanın iç kısmı bir balona benzetilir.

Sleeve Gastrektomi

Bariatrik cerrahide kısıtlayıcı ameliyat olarak gerçekleştirilen Sleeve Gastrektomi operasyonunda; ilk olarak küçük kol şeklinde bir mide oluşturulma işlemi gerçekleştirilir.

Genellikle vücut kitle indeksi 60 ve üzeri olan bariatrik cerrahi hastaları için uygundur. İki parçalı olarak gerçekleştirilen prosedürde, tedavinin ikinci aşaması gastrik by-pass cerrahisidir.

Laparoskopik olarak gerçekleştirilen prosedür, 30 ile 90 dakika arasında gerçekleştirilir. Çoğu hasta ayakta tedavi edilirken, bazı hastalarda ise hastanede 2-3 gün kalma süresi vardır.

Biliopankreatik Derivasyon (Duodenal Switch)

Biliopankreatik derivasyon (duodenal switch), tipik olarak gastrik by-pass ile benzerlik gösterir. Küçük mide kesesi yerine, kol şekline benzer bir mide oluşturularak gerçekleştirilir.

Ameliyat sırasında ince bağırsağın en son bölümü, mide kılıfına eklenir. Böylece gıdalar ve kalori, buradan emilmeye başlar. İnce bağırsağın son bölümü hariç, diğer bölümler atlanarak, eskisinden çok daha az kalorinin emilmesi sağlanmış olur.

Biliopankreatik Saptırma

Malabsorbtif prosedür olarak, kısıtlayıcı işlem olarak gerçekleştirilen biliopankreatik saptırma operasyonunda, midenin bir kısmı çıkarılmak suretiyle gerçekleştirilir. Geriye kalan kısım ise, direkt olarak ucuna yakın ince bağırsağa bağlanır.

Biliopankreatik saptırma operasyonu, komplikasyon yüzdesi daha fazla olduğu için, Roux-en-Y operasyonundan çok daha az tercih edilir.

Distal Roux-en-Y Gastrik By-pass

Distal Roux-en-Y gastrik by-pass operasyonu, çoğunlukla Roux-en-Y gastrik by-pass operasyonuyla karıştırılmasının yanında biliopankreatik sapma operasyonuyla oldukça benzerlik gösterir.

Operasyonun amacı, midenin kısıtlanması ve emici olmayan bir prosedürün birleştirilmesidir. Operasyon sırasında; küçük bir mide kesesi oluşturularak, ince bağırsak bölümünün %50 oranından daha fazlası, by-pass yapılır.

Dikey Bantlı Gastroplasti

Obezite cerrahi tedavi yöntemleri arasında mide zımbalama olarak geçen dikey bantlı gastroplasti, bant ya da zımba uygulanarak gerçekleştirilir. Ancak gerçekleştirilen bu kısıtlayıcı cerrahi tedavi, günümüzde fazla başarı göstermediği için, nadiren yapılır.

Kaynaklar: https://www.emedicinehealth.com/surgery_in_the_treatment_of_obesity/article_em.htm#surgical_treatment_of_obesity_bariatric_surgery

https://www.ifso.com/treatment-options/

https://www.sages.org/publications/patient-information/patient-information-for-laparoscopic-surgery-for-severe-morbid-obesity-from-sages/

https://eje.bioscientifica.com/view/journals/eje/158/2/135.xml

https://www.ifso.com/treatment-options/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5964632/#:~:text=In%20terms%20of%20surgery%2C%20three,adjustable%20gastric%20banding%20(AGB).

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279090/

Yorum Yazınız

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır.